Euskaldunon Egunkaria. Giza Eskubideen urraketa

Euskaldunon Egunkaria 1990 eta 2003 bitartean Ipar eta Hego Euskal Herrian euskaraz argitaratzen zen egunkari bakarra zen. Egoitza nagusia Andoaingo Martin Ugalde Parkean zuen, eta Martxelo Otamendi izan zen haren zuzendaria 1993tik 2003 ra arte, egunkaria itxiarazi zuten urtea.

martin ugalde

Martin Ugalde Parke Kulturala, Egunkaria zenaren egoitza (Andoain)

Egunkariaren itxiera eta herriaren erantzuna

2003ko otsailaren 23an Auzitegi Nazionaleko Juan del Olmo epaileak Egunkaria ixtea eta haren ondasun guztiak bahitzea erabaki zuen, ETA talde terroristaren tresna bat zela egotzita. Era berean, Egunkariarekin erlazionaturiko 10 pertsona atxilotu zituzten, haien artean Martxelo Otamendi, orduan Egunkariaren zuzendaria zena.

Erantzunei dagokionez, euskal gizarteak euskal kulturaren eta adierazpen askatasunaren aurkako erasotzat jo zuen ekintza hau. Egunaria itxi eta egun gutxiren buruan Donostian Euskal Herrian inoiz eginiko manifestaldirik handienetako bat burutu zen. Euskal gizarteak egunkaria ixteko aurkeztutako frogak nahikoak ez zirela uste zuen, eta arrazoi politikoengatik euskal kultura ahultzeko ekimen bat izan zela salatu zuen.

Zazpi urte pasa ondoren, 2001ean, Auzitegi Nazionalak Egunkaria bere kontra zeuden karguetatik absolbitu egin zuen, atxilotuta izan ziren pertsonak ETArekin erlazioa zutenik frogatzeko ez baitzegoelako inongo frogarik, eta gogor jo zuen Del Olmo epailearen kontra, balorazio okerra egin izan zuela esanez.

Donostiakoarekin batera, Bilbon ere manifestaldi erraldoi bat deitu zuten Egunkariaren alde

Donostiakoarekin batera, Bilbon ere manifestaldi erraldoi bat deitu zuten Egunkariaren alde

Giza eskubideen urraketak: torturak eta erantzukizun eza

Kasu honek argi erakusten du nola oraindik gaur egun ere Giza Eskubideak urratu egiten diren, kasu honetan adierazpen-askatasunaren eskubidea. Egunkaria, bere izenak dioen moduan, euskaldunontzat idazten zen egunkaria zen, eta Estatu Espainolak argumentu faltsuak erabiliz haren itxiera agintzeak euskaldunon eskubideen zapalkuntza erakusten du. Gainera, kontua ez da soilik Egunkaria itxi izana, gero atxilotutakoak kartzelan jaso zituzten tratu txarrak ere Giza Eskubideen aurka doaz. Martxelo Otamendik, Egunkariaren zuzendaria zena, kartzelatik irtetzerakoan eginiko adierazpenek ondo erakusten dute nola XXI. mendean oraindik estatu batek tortura erabiltzen duen. Eta guzti hau gutxi balitz, geratkari hauek pasa zirenetik 10 urte pasa diren arren eta nahiz eta argi geratu den Egunkariaren itxieraren zentzugabekeria (lehen esan bezala Auzitegi Nazionla inputatuak kargu guztietatik absolbitu ditu), lotsagarria da guzti honegatik oraindik inork erantzun ez izanak.

Hobetzeko aukerei dagokionez, errespetua da orokorrean eskubide hau ez urratzeko gakoa. Orokorrean, guztion erakutsi behar dugu errespetua besteek diotenaren aurrean, nahiz eta guztiz edos ez egon edo guztiz desados egon. Ezin daiteke inor bere sinesmenengatik edo ideologiagatik diskriminatu. Kasu honetan konkretuki, Estatu Espainolak errespetu handiagoa erakutsi beharko luke Euskal Herriarekiko. Badirudi abertzaletasunarekin erlazionatzen den guztia ETA dela, eta oso oker daude. Egunkariak soilik pentsatzeko era bat aurkezten zuen, eta ideologia batekin erlazionatuta egonagatik ez zegoen inongo eskubiderik haren itxiera agintzeko.

Erreferentziak

Advertisements

Amaiurreko gaztelua: gure ondarerik preziatuena

Munduko edozein tokitan bezala, Euskal Herrian ere badira bere historiaren ikur eta oroigarri bihurtu diren lekuak. Batzutan leku horiek oraindik diraute, antzinako aztarnen arrastoak erakutsiz, baina beste batzuk ordea aspaldi galdu zire. Galdu ziren fisikoki, herriarentzat suposatzen dutenaren balioa bizirik dirauelako oraitzapenetan dirautenen bitartean. Horietako bat da Amaiurreko gaztelua. Gaur egun ez da jada existitzen, baina Nafarroako Erreinuko erresistentziaen azken aldartea izateak euskal historiaren zati bat izatea egin du, eta euskaldun guztion ezagutzan ere bai.

Amaiurreko gaztelua zegoen tokian eraikitako monolitoa

Amaiurreko gaztelua zegoen tokian eraikitako monolitoa

Gazteluaren setioa

Amaiurreko gaztelua izen bereko herrian kokatzen zen gaztelu bat izan zen, Baztango haranean (Nafarroa). Gaur egun ez dira ia gaztelua beraren arrastorik geratzen, eta gazteluak okupatzen zuen tokian Nafarroako Independentziaren alde borrokatu zirenen oroimenean eraikitako monolito bat dago

Gaztelu honen garrantzia bertan Nafarroako azken gudariek Gaztelako inbaditzaileei eskeinitako erresistentzian datza, 1521-1522 urteetan Enrike II.a erregearen aldeko nafarrek erreinuaren azken errekonkista saiakera egin zutenean, 1512 Gaztelak Nafarroaren gainean eginiko inbasioaren ondoren.

Noaineko gudua galdu ondoren,Nafarroako  Enrike II.a erregeari leialak ziren nafarrak Piriniotako beste aldean errefuxiatu ziren (Nafarroa Beherean). 1521eko irailean errekonkista saiakera bat egin zuten, Baztan-Bidasoa haranetik sartuz eta gaztelua errekonkistatzea lortuz, bertako alkaidearen eta bertan zeuden gaztelar tropen bizitza errespetatuz. Bertan 200 nafarrez osaturiko soldau talde bat geratu zen, Jaime Vélaz de Medranoren gidaritzapean.

Otsailaren hasierarako Gaztelako tropak sarraldiak egiten hasi ziren haranean. Martxoaren 14ean Orzorrozeko gotorlekua hartu

Baztango harana, gazteluaren kokalekua

Baztango harana, gazteluaren kokalekua

zuten. 1522ko ekainaren 17an, guda baten ostean, Doneztebeko herribildua ere hartu zuten, Hondarribi eta Amaiurren arteko komunikazioa etenduz. Gaztelako erregeordeak, Mirandako kondeak, uztailaren 3an agindu zuen Amaiurreko gaztelua hartzea. Gaztelar tropek gaztelua setiatu zuten, 10000 gizonekin gutxi gora-behera, gazteluan zeuden 200 nafarren aurka. Gazteluan bertan gerora Xabierreko Frantzisko izango zenaren bi anaia zeuden. Nafarrek zenbait erasoaldien aurrean eutsi zuten, uztailaren 15etik 22ra arte, errenditu ziren eguna.

Hartutako presoak Iruñara eraman zituzten, eta bertan, 15 egunen buruan, gazteluko alkaidea izan zen Jaime Vélaz de Medrano eta bere semea erail zituzten, pozoiaz.

Abuztuaren 12 gaztelua suntsitzea agindu zute, su emanez, bertako baliozko objektuak atera ondoren.

Gazteluaren garrantzia, gaur egun

Guzti honengatik, suposatu izan zuenagatik, Amaiurreko gaztelua gaur egun ere Euskal Herriko historiako zatirik garrantzitsuenetako bat da, nahiz eta existitu ere ez den egiten. Esuskaldunok gure izaerarekin lotzen dugu, bertan borrokatu ziren azkenengo nafar gudarien izaerarekin, eta betiko iraungo du zutik gure bihotzetan zutik dirauen bitartean, guk bertan defenditu ziren baloreak defenditzen ditugun bitartean.

Erreferentziak